Realizacja zadań związanych z sprawami społecznymi, rodziną oraz zdrowiem stanowi odzwierciedlenie działań podejmowanych na podstawie polityk programów i strategii przyjętych przez władze Marek. Do najważniejszych z nich należą:

• Strategia Rozwiązywania Problemów Społecznych dla Gminy Miasto Marki na lata 2022-2027,

• Program Przeciwdziałania Przemocy Domowej oraz Ochrony Osób Doznających Przemocy Domowej dla Miasta Marki na lata 2024-2028,

• Program Wspierania Rodziny dla Miasta Marki na lata 2023-2025,

• Posiłek w szkole i w domu na lata 2024-2028,

• Program „Korpus Wsparcia Seniorów”,

• Marecka Karta Mieszkańca,

• Marecka Karta Dużej Rodziny,

• Gminny Program Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii i Uzależnieniom Behawioralnym dla Miasta Marki na lata 2022-2025,

• Wieloletnia Strategia Zdrowotna Gminy Miasto Marki na lata 2023-2027.

Dokładniejszy opis wskazanych powyżej programów znajduje się w części raportu poświęconej Realizowanym Politykom, Programom i Strategiom.

Pomoc społeczna jest instytucją polityki społecznej państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężenie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości.

Zadaniem pomocy społecznej jest zapobieganie tym sytuacjom przez podejmowanie działań zmierzających do życiowego usamodzielnienia osób i rodzin oraz ich integracji ze środowiskiem. Pomoc społeczna wspiera osoby i rodziny w wysiłkach zmierzających do zaspokojenia niezbędnych potrzeb i umożliwienia im życia w warunkach odpowiadających godności człowieka. 

Zakres pomocy społecznej obejmował zadania określone w ustawie o pomocy społecznej. Ośrodek Pomocy Społecznej wykonywał także zadania wynikające z innych aktów prawnych m.in. z ustawy o świadczeniach zdrowotnych finansowanych ze środków publicznych.

Aktualny poziom wydatków na pomoc społeczną i wsparcie dla rodziny w 2025 r. wiąże się z kontynuowaniem działań przez Miasto Marki związanych ze wsparciem materialnym dla mieszkańców. 

Na wzrost poziomu wydatków miała wpływ m.in. utrzymująca się liczba osób i rodzin wymagających wsparcia z powodu niepełnosprawności, ubóstwa oraz długotrwałej lub ciężkiej choroby. Istotne znaczenie miało także współwystępowanie wielu problemów społecznych jednocześnie, takich jak bezrobocie, przemoc domowa czy trudności opiekuńczo-wychowawcze, co zwiększało zakres i intensywność udzielanej pomocy.

Obecna struktura organizacyjna Ośrodka Pomocy Społecznej jest odpowiedzią na diagnozowane na przestrzeni wielu lat potrzeby środowiska lokalnego, określone w oparciu o analizę i ocenę występujących zjawisk, powodujących zapotrzebowanie na różne formy wsparcia. 

Łącznie na realizację zadań z zakresu pomocy społecznej w 2025 r. OPS w Markach wydatkował 30.768.012,48 zł.

Źródłem finansowania zadań realizowanych przez OPS są: 

• środki własne miasta, 

• dotacja do zadań własnych, 

• oraz dotacja do zadań zleconych.

W trakcie 2025 r. OPS kompleksowo realizował zadania własne oraz zadania zlecone z zakresu pomocy społecznej. Dodatkowo, pozyskano środki oraz inne świadczenia ze źródeł zewnętrznych, np. w ramach programów "Posiłek w szkole i w domu", "Asystent osobisty osoby niepełnosprawnej", "Opieka wytchnieniowa", "Opieka 75+" czy "Korpus Wsparcia Seniorów".

Świadczenia wsparcia materialnego w 2025 r. 

Przyczyny korzystania z pomocy społecznej w 2025 r. 

W 2025 r. świadczeniami pieniężnymi objęto 403 rodziny, a świadczeniami niepieniężnymi objęto rodziny korzystające z różnych form wsparcia rzeczowego i usługowego.

Pracę socjalną świadczono wobec 339 rodzin, w tym wobec 78 rodzin wyłącznie w formie pracy socjalnej.

wybrane zadania realizowane w ramach pomocy społecznej w 2025 r.

formy udzielonej pomocy

• Świadczenia pieniężne i niepieniężne przyznawane na zasadach i w trybie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, w tym wsparcie finansowe, rzeczowe oraz pomoc w formie posiłków i produktów żywnościowych,

• Pomoc w postaci zasiłków celowych na zakup żywności oraz zapewnienie posiłków dla dzieci i młodzieży w szkołach i przedszkolach w ramach programu „Posiłek w szkole i w domu”, z którego skorzystało łącznie 425 osób,

• Świadczenia pieniężne oraz wsparcie w ramach systemu pomocy społecznej i programów wspierania rodziny, w tym pomoc w postaci pracy socjalnej, poradnictwa specjalistycznego oraz wsparcia asystenta rodziny,

• Zapewnienie bezpłatnego poradnictwa specjalistycznego, w tym psychologicznego, prawnego i terapeutycznego, realizowanego m.in. w ramach Centrum Wspierania Rodzin oraz innych form wsparcia dla rodzin i osób w kryzysie.

• Z Funduszu Pomocy oraz środków przeznaczonych na realizację zadań z zakresu pomocy społecznej finansowano bieżące działania wspierające mieszkańców, w tym osoby znajdujące się w trudnej sytuacji życiowej, a także zapewniono dostęp do świadczeń rodzinnych oraz innych form wsparcia wynikających z obowiązujących przepisów prawa.

• Pracownicy Ośrodka Pomocy Społecznej nadal udzielali wsparcia obywatelom Ukrainy, w szczególności opiekunom tymczasowym oraz dzieciom przebywającym pod ich opieką. Działania te obejmowały m.in. pomoc socjalną, wsparcie informacyjne oraz koordynację działań pomocowych we współpracy z innymi instytucjami.

Ochrona zdrowia to sektor, w którym zakres realizowanych zadań pozostaje zróżnicowany, a dostępne środki często są niewystarczające dla zaspokojenia wielu potrzeb. Podstawowe obowiązki miasta w tym zakresie zostały zawarte w ustawie o samorządzie gminnym, która wskazuje, iż zaspokajanie zbiorowych potrzeb wspólnoty należy do zadań własnych, wśród których w szczególności uwzględnia się m.in. sprawy ochrony zdrowia. Jednakże szczegółowe kompetencje określają także inne akty prawne, w szczególności ustawy, które dotyczą przedsięwzięć związanych z profilaktyką i rozwiązywaniem problemów alkoholowych oraz przeciwdziałaniem narkomanii.

Podstawowym, corocznym przedsięwzięciem realizowanym przez Miasto Marki były zadania określone w ramach programu rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania narkomanii i uzależnieniom behawioralnym. W założeniach uwzględniał on tworzenie warunków przeciwdziałających problemom związanym z uzależnieniami i przemocą domową, a także działania na rzecz ograniczenia dostępności do alkoholu oraz profilaktykę uzależnień zarówno wśród dzieci, młodzieży, jak i dorosłych.

Łączne wydatki w ochronie zdrowia w 2025 r. koncentrowały się w dużej mierze na realizacji zadań związanych z przeciwdziałaniem uzależnieniom oraz wsparciem osób i rodzin znajdujących się w sytuacji kryzysowej. Najwyższe środki przeznaczono na działania z zakresu profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych oraz przeciwdziałania przemocy domowej.

W głównej mierze działania te skupiały się na zwiększeniu dostępności do instytucji wspomagających proces leczenia, terapii i reintegracji społecznej osób dotkniętych problemem uzależnień oraz ich rodzin, a także na rozwijaniu działań profilaktycznych, edukacyjnych i informacyjnych. Istotnym elementem była również poprawa współpracy międzyinstytucjonalnej oraz zwiększenie dostępności specjalistycznego poradnictwa.

Pozwoliło to m.in. na prowadzenie placówki wsparcia dziennego w formie specjalistycznej przez Fundację Otwarte Serce przy ul. Warszawskiej 50 oraz działalność placówki wsparcia dziennego – świetlicy środowiskowej „Chata” prowadzonej przez Stowarzyszenie „Razem w przyszłość” przy ul. genarała Józefa Zajączka 26.

Przeciwdziałanie alkoholizmowi

W 2025 r. na terenie Miasta Marki funkcjonowały 2 placówki wsparcia dziennego prowadzone przez organizacje pozarządowe: placówka specjalistyczna prowadzona przez Fundację Otwarte Serce przy ul. Warszawskiej 50 oraz placówka opiekuńcza (świetlica środowiskowa „Chata”) prowadzona przez Stowarzyszenie „Razem w przyszłość” przy ul. Sportowej 3. Ponadto funkcjonował Punkt Informacyjno-Konsultacyjny przy ul. T. Kościuszki 39A, zapewniający mieszkańcom dostęp do specjalistycznego poradnictwa.

W ramach udzielonych dotacji na wsparcie funkcjonowania placówek wsparcia dziennego fachową opieką objęto łącznie 75 wychowanków.

Zrealizowano 710 godzin dyżurów, w trakcie których udzielono 481 konsultacji dla 188 osób według poszczególnych specjalizacji: konsultacje psychologa, konsultacje psychologa ds. przemocy, dyżury specjalisty psychoterapii uzależnień, doradcy zawodowego, prawnika, trenera kompetencji wychowawczych i rodzicielskich oraz mediatora.

Ponadto prowadzono mieszkanie wspomagane, z którego w 2025 r. korzystała 1 rodzina, a także realizowano działania w ramach Centrum Wspierania Rodzin oraz współpracę z instytucjami wspierającymi rodziny w kryzysie.

Realizowano w szkołach programy profilaktyczne o potwierdzonej skuteczności, znajdujące się w ogólnopolskiej bazie programów rekomendowanych, w tym m.in. „Przyjaciele Zippiego” (220 uczestników) oraz „Apteczka pierwszej pomocy emocjonalnej” (150 uczestników).

Zorganizowano również wypoczynek dla dzieci i młodzieży szkolnej – z tej formy wsparcia skorzystało 2125 osób w ramach działań takich jak „Lato w mieście” i „Zima w mieście”.

realizacja zadań w zakresie ochrony i promocji zdrowia

W ramach działalności Wydział Promocji, Zdrowia i Sportu realizowano programy polityki zdrowotnej skierowane do mieszkańców w różnym wieku, obejmujące działania edukacyjne i profilaktyczne:

• „Szpital Ratownika Cegiełki” – program edukacyjny z zakresu pierwszej pomocy przedmedycznej skierowany do dzieci w wieku 3–10 lat. Zajęcia miały na celu kształtowanie podstawowych umiejętności reagowania w sytuacjach zagrożenia zdrowia i życia oraz budowanie świadomości prozdrowotnej od najmłodszych lat.

• Marecka Szkoła Rodzenia – program skierowany do przyszłych rodziców, obejmujący kompleksowe przygotowanie do porodu oraz opieki nad noworodkiem. Jego celem było wsparcie rodziców w przygotowaniu do jednego z najważniejszych wydarzeń w życiu – narodzin dziecka.

• Program profilaktyki zaburzeń depresyjnych wśród nastolatków – program realizowany w szkołach na terenie miasta w latach 2025–2027, obejmujący działania edukacyjne i profilaktyczne w zakresie zdrowia psychicznego młodzieży. Jego celem jest zwiększenie świadomości uczniów oraz wczesne rozpoznawanie problemów emocjonalnych.

Dodatkowo w ramach działań promujących zdrowie i profilaktykę realizowano wydarzenia prozdrowotne:

• Nordicowy Onkorajd „Zbadaj swoje balony!” (17 października 2025 r.) – promujący profilaktykę chorób nowotworowych wśród kobiet,

• „Bieg z Wąsem” (30 listopada 2025 r.) – promujący profilaktykę zdrowotną mężczyzn, w szczególności badania w kierunku chorób prostaty i jelita grubego.

W zakresie działań profilaktycznych o charakterze medycznym realizowano również inicjatywy partnerów społecznych. W raporcie wskazano m.in. cykl mareckich akcji poboru krwi, organizowany przez Klub Honorowych Dawców Krwi. Działania te miały charakter regularny (cykliczny) i były skierowane do mieszkańców miasta, wspierając system ochrony zdrowia poprzez zwiększanie dostępności krwi dla potrzebujących. 

Na rzecz ochrony zdrowia w 2025 r. podjęte zostały również inne działania obejmujące współpracę z organizacjami pozarządowymi. Dzięki temu kontynuowano realizację zadań z zakresu ochrony i promocji zdrowia, w tym działalności leczniczej w rozumieniu ustawy o działalności leczniczej. 

Dokładniejszy opis zadań zrealizowanych w ramach pożytku publicznego znajduje się w części raportu dotyczącej Współpracy z NGO.